Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου

Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου ιδρύθηκε με το Π.Δ.906/22-12-1999 και ο Φορέας Διαχείρισης άρχισε να λειτουργεί το έτος 2000. Οι αρμοδιότητες του ΦΔ του ΕΘΠΖ εκτός από την προστασία της ωοτοκίας της Caretta caretta, αφορούν και στην προστασία της φώκιας Monachus monachus (υπάρχουν γύρω στα 15-20 άτομα στο νησί), στην προστασία του θαλάσσιου φυτού Posidonia που είναι βασικός οικότοπος πολλών θαλάσσιων ζώων, στις αμμοθίνες πάνω στις οποίες εκτός των άλλων φυτών φυτρώνει και το γνωστό κρινάκι της Ζακύνθου το οποίο προστατεύεται, όπως επίσης προστατεύεται και η ορνιθοπανίδα κύριων ή μεταναστευτικών πουλιών. Τέλος, μέλημα του ΕΘΠΖ είναι η διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς όπως είναι ο Πύργος των Παλαιολόγων στα νησιά Στροφάδες.

Τα Γραφεία

Tα γραφεία του Φορέα Διαχείρισης βρίσκονται στο κέντρο της πόλης στο Νεοκλασικό κτίριο του Παλαιού Λιμεναρχείου. Το διοικητικό προσωπικό του Φορέα αποτελείται από 4 άτομα με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου, 5 άτομα με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου και 4 άτομα με μίσθωση έργου. Η λειτουργία του Φορέα συντονίζεται από την Πρόεδρό του, κυρία Αμαλία Δ. Καραγκούνη – Κύρτσου. Επίσης ο ΦΔ έχει γύρω στα 80 άτομα εποχιακούς εργαζόμενους που έχουν θέση φύλακα-ενημερωτή. Ο ΦΔ, ερμηνεύοντας το ΠΔ, κάθε χρόνο δημιουργεί και εφαρμόζει συγκεκριμένα διαχειριστικά μέτρα.

Διαχειριστικά Μέτρα

Ένα βασικό διαχειριστικό μέτρο του Φ.Δ. είναι η σήμανση της χερσαίας περιοχής η οποία αποτελείται από 36 km2, όπως επίσης και η σήμανση της θαλάσσιας περιοχής, περίπου 90 km2, σύμφωνα με τη ζωνοποίηση του νομικού πλαισίου.

Ο Φορέας Διαχείρισης θεωρεί το έργο της σήμανσης ιδιαιτέρως σημαντικό αφού η σωστή εικόνα του Πάρκου όχι μόνο διευκολύνει την κίνηση των επισκεπτών στον χώρο του Πάρκου, αλλά και δημιουργεί την εικόνα μίας οργανωμένης και ενοποιημένης προστατευόμενης περιοχής. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, και όπως ήδη έχει αρχίσει να φαίνεται από τη διαρκώς αυξανόμενη συνεργασία με Ζακυνθινές επιχειρήσεις και φορείς, διευκολύνεται και η γενικότερη κοινωνική αποδοχή του Φορέα Διαχείρισης από τον τοπικό πληθυσμό, ο οποίος άλλωστε είναι ο πρώτος που επηρεάζεται κοινωνικά όσο και οικονομικά από την αλλαγή προς ένα πιο «πράσινο» είδος τουρισμού.

Η φύλαξη του Πάρκου που από το 2007 λειτουργεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και όχι μόνο το καλοκαίρι, επιτυγχάνεται με την πρόσληψη εποχιακού προσωπικού (περίπου 80 άτομα) με σύμβαση ορισμένου χρόνου.

Η Διοίκηση του Φορέα πιστεύει πως σημαντικό ρόλο στην επιτυχία των διαχειριστικών μέτρων είναι η λεπτομερής και σωστή ερμηνεία του νομικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία του ΕΘΠΖ.

Συνεργασία

Στα πλαίσια της συνύπαρξης, συναίνεσης και συνεργασίας η Διοίκηση του Πάρκου συνεργάζεται με Φορείς, ΜΚΟ, επιχειρήσεις και ιδιώτες σε πολλά διαφορετικά επίπεδα. 1) Συνεργαζόμαστε καθημερινά για την επιβολή των διαχειριστικών μέτρων με την Αστυνομία, το Λιμενικό Σώμα Ζακύνθου, την Κτηματική Υπηρεσία, την Πολεοδομία, το Δασαρχείο, και άλλες συναφείς υπηρεσίες 2) Για επιστημονικές μελέτες με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις όπως ο «Αρχέλων» για την εκτίμηση φωλεοποίησης στις παραλίες ωοτοκίας και η WWF στην περιοχή των Σεκανίων για την εκτίμηση του πληθυσμού των γλάρων και τις επιπτώσεις αυτού στην ωοτοκία της θαλάσσιας χελώνας. 3) Η διοίκηση του Φορέα προσπαθεί πάντα να εφαρμόσει τις αρχές της συμμετοχικής διαδικασίας και για αυτό το λόγο βρίσκεται κοντά στις ιδιωτικές επιχειρήσεις που εδρεύουν εντός των ορίων του καθώς γνωρίζει πως το αποτέλεσμα των προσπαθειών του είναι αλληλένδετο με την ευημερία του τοπικού πληθυσμού. 4) Η συνεργασία με τα τοπικά Μέσα Ενημέρωσης, με τα οποία ο Φ.Δ. διατηρεί καλές σχέσεις, αποσκοπεί στην έγκαιρη ενημέρωση των επισκεπτών του Πάρκου αλλά και του ντόπιου πληθυσμού για τα ισχύοντα μέτρα προστασίας και τις εξελίξεις στις διάφορες δραστηριότητες του Πάρκου. Αυτό επίσης επιτυγχάνεται με άμεση ενημέρωση των επισκεπτών στις παραλίες από εποχιακούς οικο-ξεναγούς, τους φύλακες-ενημερωτές των παραλιών, το προσωπικό του Φορέα κτλ. 5) Με σκοπό τη διασφάλιση της «φιλικής» συνεργασίας και με εναρκτήρια χρονιά το 2007, ο Φορέας Διαχείρισης οργανώνει ετήσιο εορτασμό με ονομασία «Γιορτή της Χελώνας» στην οποία είναι καλεσμένοι όλοι οι Φορείς, ΜΚΟ και οι ιδιωτικές εταιρείες που βοηθούν στην περάτωση του δύσκολου έργου του Φ.Δ. και της προστασίας του φυσικού πλούτου πάντα με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη. 6) Φέτος, για πρώτη χρονιά, διοργανώθηκε από το Φ. Δ. του ΕΘΠΖ, FORUM με τίτλο «Βιώσιμος Τουρισμός στην προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ζακύνθου» που αποσκοπεί στην ενημέρωση των τοπικών φορέων και επιχειρήσεων των αρχών ανάπτυξης βιώσιμου τουρισμού και στην κοινή αναζήτηση της χρυσής τομής μεταξύ οικονομικής ευημερίας και περιβαλλοντικής προστασίας.

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Στα πλαίσια της εκπαίδευσης και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης του κοινού, ο Φορέας Διαχείρισης από τις 25 Μαΐου μέχρι τις 5 Ιουνίου πραγματοποιεί διάφορες εκδηλώσεις με τα σχολεία της περιοχής του Πάρκου αλλά και με άλλα σχολεία εκτός αυτής που δείχνουν ενδιαφέρον. Σημαντικό κομμάτι αυτών των εκδηλώσεων είναι οι συχνοί καθαρισμοί των παραλιών ωοτοκίας.

Μία μεγάλη επιτυχία του Φ.Δ. ήταν και η δημιουργία του Θεματικού Εκθεσιακού Κέντρου, το οποίο έχει ήδη αποπερατωθεί και διαθέτει διαμορφωμένο χώρο στάθμευσης και τρεις θεματικές αίθουσες, μία αφιερωμένη στη γεωλογία, χλωρίδα και πανίδα του χώρου του ΕΘΠΖ με ιδιαίτερη έμφαση στη βιολογία της θαλάσσιας χελώνας, μία αίθουσα αφιερωμένη στην αναπαράσταση της ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας και μία τρίτη αίθουσα στην οποία λειτουργεί παιδική έκθεση ζωγραφικής. Στην αίθουσα αυτή λειτουργούν και διάφορα πολυμέσα για την καλύτερη ενημέρωση των παιδιών.

Η λειτουργία του Θεματικού Εκθεσιακού Κέντρου, που επιτεύχθηκε ύστερα από επίμονη και χρονοβόρα εργασία από το προσωπικό του Φορέα, την ίδια την Πρόεδρο του Φορέα αλλά και αρκετών χορηγών - όπως το Ίδρυμα Ωνάση και η Εθνική Τράπεζα Ελλάδος - έχει αποτελέσει μία μεγάλη επιτυχία του ΕΘΠΖ καθώς μέχρι στιγμής έχει λειτουργήσει ως πόλος έλξης για τους περισσότερους από τους τουρίστες και τα σχολεία που κάθε χρόνο επιλέγουν να επισκεφτούν τη Ζάκυνθο.